Trong các công trình cao tầng hiện đại, hệ thống tăng áp cầu thang giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lối thoát hiểm khỏi sự xâm nhập của khói và khí độc khi xảy ra hỏa hoạn. Để hệ thống này vận hành đạt tiêu chuẩn an toàn, công tắc chênh áp cầu thang được sử dụng như một thiết bị giám sát áp suất quan trọng, giúp phát hiện kịp thời sự sai lệch áp suất và gửi tín hiệu điều khiển đến hệ thống HVAC/PCCC. 
Bài viết của Sensors Việt Nam sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về công tắc chênh áp cầu thang giúp bạn hiểu rõ hơn về “người vệ sĩ thầm lặng” cho lối thoát hiểm. 

VÌ SAO CẢM BIẾN/CÔNG TẮC CHÊNH ÁP CẦU THANG LẠI QUAN TRỌNG TRONG PCCC

Thực tế cho thấy, trong các vụ hỏa hoạn tại nhà cao tầng như chung cư hay cao ốc văn phòng, nguyên nhân gây tử vong chủ yếu không đến từ ngọn lửa mà từ khói và khí độc. Khi cháy xảy ra, khói lan truyền rất nhanh, với mật độ dày, dễ dàng tràn vào các lối thoát nạn - đặc biệt là khu vực cầu thang bộ.

Lúc này, cảm biến/công tắc chênh áp cầu thang giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lối thoát hiểm. Thiết bị này thực hiện chức năng giám sát sự chênh lệch áp suất giữa buồng thang và khu vực xung quanh. Khi phát hiện mức chênh áp vượt ra ngoài ngưỡng cho phép, công tắc sẽ phát tín hiệu điều khiển đến các hệ thống liên quan, kích hoạt cơ chế tăng áp nhằm tạo áp suất dương bên trong buồng thang bộ, cao hơn so với áp suất tại khu vực cháy.

Theo nguyên lý dòng khí luôn di chuyển từ nơi có áp suất cao sang nơi có áp suất thấp, áp suất dương trong buồng thang sẽ ngăn không cho khói và khí độc xâm nhập. Nhờ đó, cầu thang thoát hiểm được duy trì trong trạng thái thông thoáng, đảm bảo an toàn cho người sử dụng trong quá trình thoát nạn.

XEM THÊM: TRÊN TAY VÀ ĐÁNH CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ ĐỘ ẨM HTS201 SERIES

CÔNG TẮC CHÊNH LỆCH ÁP SUẤT CẦU THANG - NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG

Công tắc chênh áp cầu thang hoạt động dựa trên việc liên tục đo và so sánh áp suất giữa buồng thang thoát hiểm và khu vực bên ngoài (hành lang, sảnh đệm hoặc vùng xảy ra cháy), từ đó điều khiển hệ thống tăng áp vận hành đúng theo tiêu chuẩn an toàn PCCC. Nguyên lý cụ thể được thể hiện như sau:

- Cài đặt ngưỡng áp suất vận hành: Trước khi đưa vào sử dụng, công tắc được thiết lập giá trị áp suất tối thiểu và tối đa cho phép. Trong các hệ thống PCCC, mức chênh áp tiêu chuẩn thường vào khoảng 50 Pa.

- Trường hợp áp suất thấp hơn ngưỡng cài đặt: Khi áp suất trong cầu thang bộ thấp, khói và khí độc xâm nhập vào thang thoát hiểm sẽ tăng lên. Lúc này, công tắc chênh áp sẽ phát tín hiệu cảnh báo và điều khiển quạt tăng áp hoạt động mạnh hơn nhằm bơm khí tươi vào buồng thang thoát hiểm.

- Trường hợp áp suất cao hơn ngưỡng cài đặt: Khi áp suất trong buồng thang quá lớn, lực chênh áp sẽ làm cửa thoát hiểm bị ép chặt, gây khó khăn hoặc không thể mở cửa khi thoát nạn. Công tắc chênh áp sẽ phát cảnh báo và gửi tín hiệu điều khiển để giảm tốc quạt hoặc kích hoạt van xả áp, đưa áp suất về mức cân bằng.

Công tắc chênh lệch áp suất cầu thang đóng vai trò duy trì áp suất buồng thang luôn nằm trong giới hạn an toàn, vừa ngăn khói xâm nhập, vừa đảm bảo cửa thoát hiểm có thể mở dễ dàng.

XEM THÊM: CÔNG TẮC CHÊNH ÁP AHU - TẦM QUAN TRỌNG TRONG HỆ THỐNG HVAC/BMS 

CÔNG TẮC CHÊNH ÁP CẦU THANG - CẢM BIẾN CHÊNH ÁP CẦU THANG CÓ GIỐNG NHAU?
Hiện nay, trong thực tế thi công và vận hành hệ thống, công tắc chênh áp và cảm biến chênh áp cầu thang thường bị nhầm lẫn với nhau. Về mặt chức năng, cả hai thiết bị đều giám sát áp suất, phát tín hiệu cảnh báo và hỗ trợ điều khiển quá trình cân bằng áp suất trong buồng thang. Tuy nhiên, cách thức hoạt động và dạng tín hiệu đầu ra của hai thiết bị này lại có sự khác biệt rõ rệt.

Công tắc chênh áp cầu thang:

- Tín hiệu: Dạng đóng - ngắt tiếp điểm.
- Hoạt động dựa trên ngưỡng cài đặt ban đầu.
- Thường dùng để phát báo động và kích hoạt quạt/van xả khi độ chênh lệch áp suất vượt ngưỡng cài đặt.

Cảm biến chênh áp cầu thang:

- Tín hiệu: dạng tuyến tính - ngõ ra analog (4-20mA/0-10VDC) hoặc tích hợp giao thức truyền thông Modbus RTU RS-485.
- Cảm biến áp suất: Có độ nhạy cao và cho phép người dùng theo dõi trực quan sự biến thiên áp suất theo thời gian thực.
- Cảm biến chênh lệch áp suất cầu thang giám sát liên tục các thông số và gửi về bộ điều khiển (PLC/BMS/Biến tần) nhằm phát cảnh báo và điều chỉnh van xả / tốc độ quạt vô cấp.

Trên thực tế, việc lựa chọn công tắc chênh áp hay cảm biến chênh áp cầu thang phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cấu hình bộ điều khiển, yêu cầu giám sát liên tục, khả năng theo dõi từ xa hay lưu trữ dữ liệu vận hành... Tuy nhiên, yếu tố mang tính quyết định nhất thường nằm ở thiết kế hệ thống quạt tăng áp, đặc biệt là việc hệ thống có sử dụng biến tần để điều khiển tốc độ quạt hay không.

XEM THÊM: CÔNG TẮC CHÊNH ÁP LÀ GÌ? CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG VÀ ỨNG DỤNG

CÔNG TẮC CHÊNH ÁP CẦU THANG - NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG 

Trong quá trình lắp đặt, cài đặt và vận hành công tắc chênh áp cầu thang, người dùng cần đặc biệt chú ý đến một số điểm sau để đảm bảo thiết bị hoạt động chính xác và đáp ứng yêu cầu an toàn PCCC:

- Đấu nối đúng cổng áp suất: Cổng High (+) (áp suất cao) phải được kết nối với ống dẫn khí lấy mẫu từ bên trong buồng thang bộ. Cổng Low (-) (áp suất thấp) có thể để hở khi thiết bị lắp đặt tại hành lang, hoặc nối với ống dẫn khí lấy mẫu từ khu vực hành lang/sảnh đệm, tùy theo cấu hình hệ thống.

- Lựa chọn vị trí lắp đặt phù hợp: Tránh lắp công tắc tại những khu vực có dòng khí mạnh, nhiễu loạn hoặc thay đổi liên tục, vì điều này có thể làm sai lệch giá trị đo và ảnh hưởng đến độ ổn định của hệ thống.

- Cài đặt ngưỡng áp suất theo tiêu chuẩn PCCC: Giá trị chênh áp cần được thiết lập đúng theo các quy định hiện hành của Việt Nam, thông thường nằm trong khoảng 25 - 50 Pa, nhằm đảm bảo vừa ngăn khói hiệu quả vừa không gây khó khăn khi mở cửa thoát hiểm.

- Tuân thủ hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất: Bề mặt gắn thiết bị phải chắc chắn, hạn chế rung động và có khả năng giảm chấn tốt. Công tắc chênh áp cầu thang nên được lắp theo phương thẳng đứng, không nghiêng hoặc đặt nằm ngang, để màng cảm ứng hoạt động ổn định và không bị ảnh hưởng bởi trọng lực.

- Bảo trì và hiệu chỉnh định kỳ: Thực hiện vệ sinh, kiểm tra và hiệu chuẩn thiết bị theo chu kỳ giúp giảm thiểu sai số trong quá trình vận hành, đồng thời phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường hoặc hư hỏng để kịp thời sửa chữa hoặc thay thế khi cần thiết.

Những lưu ý trên sẽ giúp công tắc chênh áp cầu thang vận hành ổn định, chính xác và phát huy tối đa vai trò bảo vệ lối thoát hiểm trong hệ thống PCCC.

Công tắc chênh áp cầu thang là chìa khóa giữ lối thoát sinh tử trong các vụ hoả hoạn, giúp giám sát áp suất cho các toà nhà, đảm bảo an toàn cho cho khu vực cầu thang thoát hiểm. Hy vọng bài viết này của Sensors Việt Nam đã mang đến cho những thông tin cần thiết về tầm quan trọng cũng như những điểm kỹ thuật và lưu ý cần nhớ của thiết bị này. 

Nếu bạn có thắc mắc hay nhu cầu đối với sản phẩm công tắc/cảm biến chênh áp cầu thang, đừng ngần ngại hãy liên hệ ngay với đội ngũ của Sensors Việt Nam để nhận được tư vấn kỹ thuật tận tình nhất.