Trong ba phương thức điều khiển phổ biến của động cơ van gió, gồm ON/OFF, floating và tuyến tính, động cơ van gió ON/OFF là loại có cấu tạo đơn giản nhất và cũng là loại được sử dụng phổ biến nhất tại các vị trí chỉ cần kiểm soát trạng thái đóng mở dứt khoát. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết đặc điểm nhận diện, nguyên lý hoạt động và các ứng dụng thực tế cụ thể của loại động cơ van gió này.

Động cơ van gió ON/OFF là gì?

Động cơ van gió ON/OFF, tiếng Anh gọi là ON/OFF damper actuator hoặc two-position actuator, là loại actuator chỉ nhận và phản hồi hai trạng thái tín hiệu điều khiển, có điện hoặc mất điện, tương ứng với hai vị trí duy nhất của van gió là mở hoàn toàn hoặc đóng hoàn toàn. Không giống actuator floating hay tuyến tính có thể dừng lại ở các vị trí trung gian, động cơ van gió ON/OFF luôn di chuyển hết hành trình cơ khí, thường là hành trình xoay 90 độ đối với phần lớn van gió lá đơn hoặc đa cánh song song, mỗi khi nhận tín hiệu điều khiển.

Đặc điểm của động cơ van gió ON/OFF

Động cơ van gió ON/OFF chỉ có hai trạng thái vận hành cố định là đóng hoàn toàn hoặc mở hoàn toàn, không có khả năng dừng lại ở bất kỳ vị trí trung gian nào trong hành trình.

Tín hiệu điều khiển thường ở dạng đóng ngắt điện đơn giản, có thể thông qua tiếp điểm rơ-le, contactor hoặc cấp trực tiếp nguồn điện xoay chiều, phổ biến ở mức 24VAC hoặc 220-230VAC tùy model và nhà sản xuất, cần tra cứu chính xác trên datasheet trước khi đấu nối.

Động cơ van gió ON/OFF được trang bị công tắc giới hạn hành trình để tự động ngắt điện khi trục ra đạt đến vị trí cuối, giúp bảo vệ động cơ khỏi tình trạng quá tải cơ khí khi cố quay vượt quá giới hạn thiết kế của van. Thời gian chạy hết hành trình, không thể điều chỉnh linh hoạt như actuator tuyến tính. 

Một số model có thêm công tắc phụ, gọi là auxiliary switch, để gửi tín hiệu xác nhận trạng thái đóng hoặc mở về bộ điều khiển trung tâm, tuy nhiên đây chỉ là tín hiệu báo trạng thái nhị phân, khác với tín hiệu phản hồi vị trí liên tục của actuator tuyến tính.

→ Xem thêm: Các loại động cơ van gió phổ biến hiện nay

Nguyên lý hoạt động của động cơ van gió ON/OFF

Nguyên lý hoạt động của động cơ van gió ON/OFF dựa trên việc duy trì hoặc ngắt tín hiệu điều khiển. Khi bộ điều khiển trung tâm đóng mạch cấp điện cho actuator, động cơ điện bên trong bắt đầu quay theo một chiều cố định. Bộ truyền động bánh răng khuếch đại mô-men xoắn và truyền chuyển động đến trục ra, làm trục van gió quay theo. Động cơ van gió tiếp tục quay cho đến khi trục ra đạt đến vị trí cuối hành trình, tại đây công tắc giới hạn hành trình tác động và tự động ngắt dòng điện cấp cho động cơ, giữ van ở vị trí mở hoàn toàn hoặc đóng hoàn toàn tùy theo chiều quay ban đầu.

Động cơ van gió ON/OFF có cả phiên bản có lò xo hồi và không có lò xo hồi, trong đó phiên bản có lò xo hồi tự động đưa van về vị trí an toàn định trước khi mất điện, còn phiên bản không có lò xo hồi giữ nguyên vị trí hiện tại khi mất nguồn.

Cách đấu nối dây điện của actuator ON/OFF thường đơn giản hơn hai loại còn lại, phổ biến chỉ gồm hai đến ba dây cho nguồn cấp và tín hiệu điều khiển, tùy model có thêm dây trung tính hoặc dây cho công tắc phụ.

Ưu điểm và hạn chế của động cơ van gió ON/OFF

Động cơ van gió ON/OFF sở hữu những ưu điểm dưới đây: 

• Có cấu tạo đơn giản, ít linh kiện điện tử phức tạp bên trong
• Logic đấu nối và lập trình điều khiển đơn giản, phù hợp với các bộ điều khiển cơ bản không yêu cầu xử lý tín hiệu tương tự hoặc giao thức truyền thông. 
• Động cơ van gió ON/OFF có phiên bản lò xo hồi vị tương thích tốt với các ứng dụng liên động an toàn, nơi chỉ cần một lệnh duy nhất để đưa van về trạng thái an toàn khi có sự cố.

Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của động cơ van gió ON/OFF có một số hạn chế nhất định: 

• Không có khả năng điều tiết lưu lượng ở các mức trung gian, do đó không thể sử dụng tại các vị trí cần kiểm soát lưu lượng khí chính xác theo thời gian thực.
• Có thể gây thay đổi áp suất đột ngột trong đường ống nếu lắp đặt tại các vị trí có lưu lượng lớn
• Hầu hết actuator ON/OFF tiêu chuẩn không hỗ trợ giao thức truyền thông kỹ thuật số, nên khả năng tích hợp giám sát chi tiết qua BMS bị giới hạn

Ứng dụng thực tế của động cơ van gió ON/OFF

Động cơ van gió ON/OFF được sử dụng tại nhiều vị trí cụ thể trong hệ thống HVAC, chủ yếu là những nơi chỉ cần kiểm soát trạng thái đóng mở mà không yêu cầu điều tiết lưu lượng liên tục.

• Động cơ van gió ON/OFF trên các nhánh ống dự phòng hoặc nhánh ống phục vụ khu vực không hoạt động thường xuyên
• Động cơ van gió ON/OFF tại các quạt hút khí thải cục bộ ngăn khí lọt ngược vào đường ống.
• Động cơ van gió ON/OFF tại hệ thống cấp khí cho các phòng kỹ thuật, kho chứa hoặc khu vực phụ trợ.
• Động cơ van gió ON/OFF trong hệ thống thông gió tầng hầm hoặc hầm để xe.
• Động cơ van gió ON/OFF lắp tại các vị trí xuyên tường ngăn cháy hoặc trên đường ống dẫn khói.
• Động cơ van gió ON/OFF lắp trong hệ thống điều hòa không khí tại văn phòng hoặc trung tâm thương mại, đóng mở theo khung giờ hoạt động cố định.

→ Xem thêm: Dòng sản phẩm động cơ van gió được phân phối chính hãng tại Sensors Việt Nam

MUA ĐỘNG CƠ VAN GIÓ CHÍNH HÃNG TẠI SENSORS VIỆT NAM
Sensors Việt Nam hiện là đơn vị cung cấp các giải pháp đo lường, cảm biến và tự động hóa tiên tiến. Chúng tôi sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng, chính hãng và đến từ các ông lớn hàng đầu thế giới tự tin đáp ứng toàn diện nhu cầu ứng dụng của khách hàng. 

Tại sao bạn nên chọn giải pháp/sản phẩm từ Sensors Việt Nam?

• Hàng chính hãng 100% từ các thương hiệu hàng đầu thế giới. 
• Hệ sinh thái thiết bị toàn diện.
• Giá cả cạnh tranh hàng đầu thị trường.
• Giao hàng nhanh chóng trên toàn quốc.
• Tư vấn giải pháp cá nhân hoá hoàn toàn miễn phí cùng đội ngũ kỹ sư chuyên nghiệp.
• Cam kết chất lượng sản phẩm chính hãng, đầy đủ CO/CQ, bảo hành dài hạn.

Mọi thông tin chi tiết và nhu cầu đặt hàng động cơ van gió, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp với Sensors Việt Nam để được hỗ trợ nhanh chóng, tận tình nhất!