Trong các hệ thống HVAC hiện đại, việc kiểm soát lưu lượng gió chính xác đóng vai trò quan trọng để đảm bảo chất lượng không khí, tiết kiệm năng lượng và vận hành an toàn. 

Động cơ điều khiển van gió chính là "bộ não" âm thầm thực hiện các thao tác đóng mở damper, giúp hệ thống AHU, FCU và mạng lưới thông gió hoạt động trơn tru. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về thiết bị này, cũng như cách chọn mua sao cho phù hợp với từng công trình.

ĐỘNG CƠ ĐIỀU KHIỂN VAN GIÓ AHU, FCU VÀ HỆ THỐNG THÔNG GIÓ LÀ GÌ?

Động cơ điều khiển van gió là thiết bị truyền động được lắp trực tiếp lên trục van gió (damper), có nhiệm vụ đóng, mở hoặc điều chỉnh góc mở của van theo tín hiệu từ bộ điều khiển trung tâm. Nhờ có thiết bị này, hệ thống HVAC có thể tự động điều tiết lưu lượng không khí, giúp AHU, FCU và hệ thống thông gió phối hợp nhịp nhàng với cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, áp suất và hệ thống BMS.

Động cơ điều khiển van gió AHU

Vì AHU thường xử lý lưu lượng gió lớn nên các dòng động cơ ở đây thường có mô-men xoắn khá mạnh, dao động từ 5 đến 20 Nm. Động cơ van gió hỗ trợ nhiều kiểu điều khiển như on/off, floating 3 điểm, tuyến tính (0-10 V hoặc 4-20 mA) và cả giao thức Modbus RTU RS485, đáp ứng tốt yêu cầu điều chỉnh mượt mà cho các hệ thống đòi hỏi độ chính xác cao. Một số công trình còn lắp đặt tiếp điểm phụ để phản hồi trạng thái đóng mở về tủ điều khiển, giúp việc giám sát và bảo trì dễ dàng hơn rất nhiều.

Động cơ điều khiển van gió FCU

Khác với AHU, động cơ van gió FCU có kích thước nhỏ gọn hơn và mô-men xoắn cũng thấp hơn, thường chỉ từ 2 đến 5 Nm. Thiết bị này rất phù hợp với các damper zone, VAV hoặc những khu vực phòng đơn lẻ có diện tích không quá lớn. 

Vì FCU thường được lắp âm trần hoặc trong không gian kín nên động cơ van gió FCU luôn được ưu tiên về độ ồn thấp, hoạt động ổn định và bền bỉ ngay cả trong môi trường độ ẩm cao. Các dòng phổ biến hiện nay hỗ trợ linh hoạt cả ba kiểu điều khiển, dễ dàng tích hợp vào nhiều loại tủ điều khiển khác nhau.

Động cơ điều khiển van gió trong hệ thống thông gió

Ở hệ thống thông gió, động cơ van gió giữ vai trò đảm bảo lưu lượng khí đúng theo thiết kế, duy trì áp suất dương hoặc âm tùy khu vực và ngăn khói lan truyền khi xảy ra sự cố cháy nổ. Dòng động cơ van gió có lò xo hồi hoặc electric fail-safe thường được ưu tiên lựa chọn, bởi van sẽ tự động trở về vị trí an toàn ngay khi mất điện, hạn chế tối đa rủi ro cho công trình.

TẦM QUAN TRỌNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỀU KHIỂN VAN GIÓ AHU, FCU VÀ HỆ THỐNG THÔNG GIÓ

Động cơ điều khiển van gió không chỉ thực hiện chức năng đóng mở cơ học. Thiết bị này còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất năng lượng của toàn hệ thống, sự ổn định của nhiệt độ - độ ẩm - áp suất trong không gian, mức độ an toàn PCCC và cả tuổi thọ vận hành lâu dài.

Trong bối cảnh các tòa nhà thông minh và nhà máy sản xuất ngày càng tích hợp sâu với BMS và IoT, động cơ van gió góp phần tự động hóa toàn bộ quy trình vận hành, giảm thiểu tối đa thao tác thủ công vốn dễ phát sinh sai sót. Người quản lý kỹ thuật có thể theo dõi trạng thái van, xem lại lịch sử hoạt động và nhận cảnh báo sự cố từ xa ngay trên hệ thống giám sát. 

ỨNG DỤNG ĐỘNG CƠ ĐIỀU KHIỂN VAN GIÓ AHU, FCU VÀ HỆ THỐNG THÔNG GIÓ

Ứng dụng động cơ điều khiển van gió trong hệ thống AHU

Trong AHU, động cơ van gió đảm nhiệm việc đóng, mở hoặc điều chỉnh góc mở của damper trong đường ống gió. Thiết bị thường được lắp cho van gió tươi, van gió hồi, van gió xả hoặc van bypass, những vị trí quyết định đến lưu lượng và tỷ lệ phối trộn không khí trong hệ thống. Chẳng hạn, khi nhu cầu thông gió của tòa nhà thay đổi theo thời điểm trong ngày, bộ điều khiển trung tâm sẽ ra lệnh cho động cơ van gió AHU thay đổi vị trí damper để đạt được tỷ lệ phối trộn phù hợp nhất, vừa đảm bảo chất lượng không khí vừa tiết kiệm năng lượng làm mát hoặc sưởi.

Ứng dụng động cơ điều khiển van gió trong hệ thống FCU

Với FCU, động cơ van gió chủ yếu dùng để điều chỉnh lưu lượng không khí cấp đến từng khu vực cụ thể trong tòa nhà. Đây là thiết bị phù hợp cho những công trình cần kiểm soát luồng khí riêng biệt theo từng phòng hoặc từng tầng. Khi được kết hợp cùng hệ thống điều khiển trung tâm và các thiết bị đo, cảm biến, động cơ van gió FCU sẽ tạo thành một chuỗi điều khiển tự động hoàn chỉnh, giúp hệ thống HVAC vận hành ổn định và chính xác hơn rất nhiều so với điều chỉnh thủ công.

Ứng dụng động cơ van gió trong hệ thống thông gió

Ở phạm vi rộng hơn, động cơ van gió trong hệ thống thông gió thường được lắp đặt tại các nhánh ống gió để điều khiển hướng đi và lưu lượng không khí. Thiết bị có thể vận hành damper gió cấp, gió hồi, gió xả hoặc damper riêng cho từng khu vực, đảm bảo việc phân phối khí diễn ra đúng theo thiết kế ban đầu. Đây cũng là thiết bị rất phổ biến tại các khu vực đặc thù như tầng hầm, hệ thống hút khói, tăng áp cầu thang, phòng thí nghiệm, phòng sạch hay trung tâm dữ liệu, những nơi yêu cầu độ chính xác và tính an toàn cao trong vận hành.

MÔ-MEN XOẮN ĐỘNG CƠ ĐIỀU KHIỂN VAN GIÓ AHU, FCU VÀ HỆ THỐNG THÔNG GIÓ

Việc chọn đúng mô-men xoắn cho động cơ van gió phụ thuộc chủ yếu vào diện tích cánh van và loại van cần điều khiển. 

- Van gió dưới 0,2m2: thường gặp ở VAV box phòng đơn hoặc damper zone FCU, mô-men xoắn phù hợp chỉ cần từ 2 đến 5 Nm, sử dụng chế độ on/off hoặc 3 điểm là phù hợp.

- Van gió khoảng 0,2 đến 0,5m2: van gió tươi hoặc gió hồi của FCU, damper tầng hầm hay hút khói cỡ nhỏ, mô-men xoắn nên nâng lên mức 5 đến 10 Nm, có thể kết hợp thêm chế độ tuyến tính để điều chỉnh mượt hơn.

- Van gió khoảng 0,5 đến 1m2: van gió AHU tiêu chuẩn, damper trộn khí hoặc van cách ly phòng máy nhỏ, mô-men xoắn nên rơi vào khoảng 10 đến 16 Nm và nên ưu tiên chế độ tuyến tính để kiểm soát chính xác lưu lượng.

- Van gió khoảng 1 đến 1,5m2: van gió AHU cỡ trung, damper nhiều cánh hoặc van PCCC cầu thang, mô-men xoắn cần đạt 16 đến 24 Nm, kèm theo tính năng lò xo hồi để đảm bảo an toàn cháy nổ. 

- Van gió từ 1,5 đến 2,5m2 thường thấy ở van gió AHU công suất lớn, damper nhà máy hay trung tâm dữ liệu, cần mô-men xoắn mạnh hơn nữa, khoảng 24 đến 35 Nm, đi kèm tính năng lò xo hồi.

- Van gió hơn 2,5m2: van gió công nghiệp, van gió nhà xưởng hoặc hệ thống thông gió quy mô lớn, mô-men xoắn cần thiết thường từ 35 đến 40 Nm, đồng thời nên trang bị thêm tính năng phản hồi vị trí để giám sát chặt chẽ hơn.

LƯU Ý KHI CHỌN MUA ĐỘNG CƠ ĐIỀU KHIỂN VAN GIÓ AHU, FCU VÀ HỆ THỐNG THÔNG GIÓ

Khi lựa chọn động cơ điều khiển van gió, mô-men xoắn chỉ là một trong nhiều yếu tố cần cân nhắc. 

Điện áp hoạt động cũng rất quan trọng, thông thường loại 24V AC/DC sẽ phù hợp với hầu hết hệ thống HVAC, còn loại 230V AC lại thích hợp hơn cho các hệ thống vận hành độc lập. Chế độ điều khiển cũng cần được xác định rõ ngay từ đầu, tùy vào yêu cầu thực tế để lựa chọn on/off, 3 điểm hay tuyến tính cho phù hợp.

Bên cạnh đó, cấp bảo vệ nên đạt tối thiểu IP54 để đảm bảo thiết bị chịu được bụi bẩn và độ ẩm trong quá trình vận hành lâu dài. Môi trường lắp đặt thực tế, tuổi thọ cơ khí tính theo số chu kỳ đóng mở và khả năng tương thích với tủ BMS/PLC cũng là những tiêu chí cần cân nhắc khi chọn mua.

Với những công trình đòi hỏi mức độ an toàn cao như hệ thống PCCC, phòng sạch, phòng thí nghiệm hay các khu vực dược phẩm, y tế, điện tử, nên ưu tiên dòng động cơ có lò xo hồi để van luôn tự động về vị trí an toàn khi xảy ra sự cố mất điện.

MUA ĐỘNG CƠ VAN GIÓ CHÍNH HÃNG TẠI SENSORS VIỆT NAM
Sensors Việt Nam hiện là đơn vị cung cấp các giải pháp đo lường, cảm biến và tự động hóa tiên tiến. Chúng tôi sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng, chính hãng và đến từ các ông lớn hàng đầu thế giới tự tin đáp ứng toàn diện nhu cầu ứng dụng của khách hàng. 

Tại sao bạn nên chọn giải pháp/sản phẩm từ Sensors Việt Nam?

• Hàng chính hãng 100% từ các thương hiệu hàng đầu thế giới. 
• Hệ sinh thái thiết bị toàn diện.
• Giá cả cạnh tranh hàng đầu thị trường.
• Giao hàng nhanh chóng trên toàn quốc.
• Tư vấn giải pháp cá nhân hoá hoàn toàn miễn phí cùng đội ngũ kỹ sư chuyên nghiệp.
• Cam kết chất lượng sản phẩm chính hãng, đầy đủ CO/CQ, bảo hành dài hạn.

Mọi thông tin chi tiết và nhu cầu đặt hàng động cơ van gió, bạn vui lòng liên hệ trực tiếp với Sensors Việt Nam để được hỗ trợ nhanh chóng, tận tình nhất!